(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.137. అధ్యాయః 137
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి అనాగతాపత్ప్రతివిధానే దృష్టాంతతయా మత్స్యోపాఖ్యానకథనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ। 12-137-0x(5724)(70070)
అనాగతవిధాతా చ ప్రత్యుత్పన్నమతిశ్చ యః।
ద్వావేతౌ సుఖమేధేతే దీర్ఘసూత్రీ వినశ్యతి॥ 12-137-1(70071)
అత్రైవ చేదమవ్యగ్రం శృణ్వాఖ్యానమనుత్తమం।
ద్రీర్ఘసూత్రముపాశ్రిత్య కార్యాకార్యవినిశ్చయే॥ 12-137-2(70072)
నాతిగాధే జలస్థానే సుహృదః కుశలాస్త్రయః।
ప్రభూతమత్స్యే కౌంతేయ బభూవుః సహచారిణః॥ 12-137-3(70073)
తత్రైకః ప్రాప్తకాలజ్ఞో దీర్ఘదర్శీ తథాఽపరః।
దీర్ఘసూత్రశ్చ తత్రైకస్త్రయాణాం జలచారిణాం॥ 12-137-4(70074)
క్రదాచిత్తజ్జలస్థానం మత్స్యబంధాః సమంతతః।
స్రావయామాసురథో నింనేషు వివిధైర్ముఖైః॥ 12-137-5(70075)
క్షీయమాణం తద్బుద్ధ్వా జలస్థానం భయాగమే।
అబ్రవీద్దీర్ఘదర్శీ తు తావుభౌ సుహృదౌ తదా॥ 12-137-6(70076)
జ్ఞయమాపత్సముత్పన్నా సర్వేషాం సలిలౌకసాం।
శీఘ్రమన్యత్ర గచ్ఛామః పంథా యావన్న శుష్యతి॥ 12-137-7(70077)
అనాగతమనర్థం హి సునయైర్యః ప్రబాధతే।
స న సంశయమాప్నోతి తథాఽన్యత్ర వ్రజామహే॥ 12-137-8(70078)
శీర్ఘసూత్రస్తు యస్తత్ర సోఽబ్రవీత్సంయగుష్యతాం।
న తు కార్యా త్వరా తావదితి మే నిశ్చితా మతిః॥ 12-137-9(70079)
అథ సంప్రతిపత్తిజ్ఞస్త్వబ్రవీద్దీర్ఘదర్శినం।
ప్రాప్తే కాలే న మే కించిన్న్యాయతః పరిహాస్యతే॥ 12-137-10(70080)
ఏవప్నుక్తో నిరాక్రామద్దీర్ఘదర్శీ మహామతిః।
అగామ స్రోతసైకేన గంభీరం సలిలాశయం॥ 12-137-11(70081)
తతః ప్రసృతతోయం తం ప్రసమీక్ష్య జలాశయం।
బబంధుర్వివిధైర్యోగైర్మత్స్యాన్మత్స్యోపజీవినః॥ 12-137-12(70082)
విలోడ్యమానే తస్మింస్తు స్రుతతోయే జలాశయే।
అగచ్ఛద్గ్రహణం తత్ర దీర్ఘసూత్రః సహాపరై----॥ 12-137-13(70083)
ఉద్దానం క్రియమాణం తు మత్స్యానాం ------।
ప్రవిశ్యాంతరమన్యేషామగ్రసత్ప్రతి-------॥ 12-137-14(70084)
గ్రస్తమేవ తదుద్దానం గృహీత్వా----సః।
సర్వానేవ చ తాంస్తత్ర తే వి--- ఇతి॥ 12-137-15(70085)
తతః ప్రక్షాల్యమానేషు మత్స్యేషు విపులే జలే।
త్వక్త్వా రజ్జుం ప్రముక్తోసౌ శీఘ్రం సంప్రతిపత్తిమాన్॥ 12-137-16(70086)
దీర్ఘసూత్రస్తు మందాత్మా హీనేయుద్ధిరచేతనః।
మరణం ప్రాప్తవాన్మూఢో యథైవోపహతేంద్రియః॥ 12-137-17(70087)
ఏవం ప్రాప్తతమం కాలం యో మోహాన్నావబుధ్యతే।
స వినశ్యతి వై క్షిప్రం దీర్ఘసూత్రో యథా ఝషః॥ 12-137-18(70088)
ఆదౌ న కురుతే శ్రేయః కుశలోఽస్మీతి యః పుమాన్।
స హి సంశయమాప్నోతి యథా సంప్రతిపత్తిమాన్॥ 12-137-19(70089)
అనాగతవిధాతా చ ప్రత్యుత్పన్నమతిశ్చ యః।
ద్వావేతౌ సుఖమేధేతే దీర్ఘసూత్రీ వినశ్యతి॥ 12-137-20(70090)
కాష్ఠా కలా ముహూర్తాశ్చ దినరాత్ర్యః క్షణా లవాః।
మాసాః పక్షాః షడృతవః కాలః సంవత్సరాణి చ॥ 12-137-21(70091)
పృథివీ దేశ ఇత్యుక్తః స చ కాలో న దృశ్యతే।
అభిప్రేతార్థసిద్ధ్యర్థం దూరతో న్యాయతస్తథా॥ 12-137-22(70092)
ఏతౌ ధర్మార్థశాస్త్రేషు మోక్షశాస్త్రేషు చర్షిభిః।
ప్రధానావితి నిర్దిష్టౌ కామే చాభిమతౌ నృణాం॥ 12-137-23(70093)
పరీక్ష్యకారీ యుక్తశ్చ స సంయగుపపాదయేత్।
దేశకాలావభిప్రేతౌ తోభ్యాం ఫలమవాప్నుయాత్॥ ॥ 12-137-24(70094)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి ఆపద్ధర్మపర్వణి సప్తత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 137॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-137-4 తత్రైకో దీర్ఘకాలజ్ఞ ఉత్పన్నప్రతిభోఽపరః ఇతి ఝ. పాఠః॥
12-137-5 వివిధైర్ముఖైర్జలనిర్గమనమార్గైః॥
12-137-11 సలిలాశయం జలాశయాంతరం॥
12-137-14 ఉద్దానం గ్రథనం అగ్రసత్ గ్రథనసూత్రం ముఖేన జగ్రాహేత్యర్థః॥
12-137-15 సచ మత్స్యః తథైవ గృహీతవదేవ తత్రాస్తే ఇతి శేషః॥
12-137-21 కాలస్య దేశస్య చ సూక్ష్మతాం అవహితో జానీయాదితి శ్లోకద్వయార్థః॥
12-137-23 ఏతౌ దేశకాలౌ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.